Zodra de zon een paar dagen achter elkaar flink doorzet, kan een terras of balkon ineens verrassend heet worden. Je wilt juist buiten zitten, maar niet met je stoel tegen de schuur geplakt omdat daar het enige beetje schaduw valt. Met rietmatten maak je zelf eenvoudig zonwering die prettig oogt, licht doorlaat en goed past bij een groene tuin. Zeker in de Betuwe, waar veel tuinen open liggen en de wind ook rustig mee kan doen, is het een praktische oplossing die je snel voor elkaar hebt.
Waarom rietmatten zo geschikt zijn als zonwering
Rietmatten zijn bedoeld als tuinafscheiding, maar ze doen het ook uitstekend als zonfilter. Het grote voordeel is dat riet het licht breekt. Je krijgt geen donkere hoek waar je ogen aan moeten wennen, maar een zachte halfschaduw die de ergste hitte wegneemt. Dat voelt direct comfortabeler, vooral in de middaguren.
Daarnaast is riet gewoon mooi. Het combineert makkelijk met hout, een pergola, een veranda of een simpele schutting. En het is vaak vriendelijker geprijsd dan veel kant en klare zonwering. Ook fijn: je kunt rietmatten snel op maat maken en monteren zonder ingewikkelde systemen.
Waar kun je zonwering met rietmatten plaatsen?
Rietmatten zijn verrassend veelzijdig. Je kunt ze rechtop zetten als zijkant tegen de laagstaande zon, maar ook boven je hoofd bevestigen als een soort dakje.
Veelgebruikte plekken zijn onder een pergola, tegen de zijkant van een overkapping, langs een balkonhek voor zowel privacy als schaduw, of tegen een schutting naast het terras. Heb je geen goede bevestigingsplek, dan kun je met een eenvoudig frame van latten alsnog een scherm maken.
Let vooral op de zonrichting. In veel Betuwse tuinen komt de felste zon later op de dag van de zuidwestkant. Als je daar het meeste zit, levert een scherm aan die kant vaak het grootste verschil op.
Welke rietmat kies je voor schaduw?
Niet elke rietmat geeft hetzelfde resultaat. De ene is losser gebonden en laat veel licht door, de andere is dicht en geeft duidelijk meer schaduw. Voor zonwering is een wat dichtere mat meestal prettiger. Je merkt het meteen als je eronder zit.
Let bij aankoop op de binding. Als de mat strak en gelijkmatig gebonden is, blijft hij ook langer netjes. Controleer ook even of de uiteinden niet al rafelen. Dat scheelt later gedoe bij het op maat maken.
Dit heb je nodig: materialen en gereedschap
Je hebt geen uitgebreide gereedschapskist nodig, maar het helpt wel als je vooraf alles klaarlegt. Wat je precies nodig hebt, hangt af van de ondergrond waarop je bevestigt.
Kies als basis rietmatten op rol of in panelen. Voor het vastzetten werken tie wraps of binddraad prima, zolang het geschikt is voor buiten. Bevestig je op hout, dan zijn schroeven met ringen of stevige krammen handig. Wil je de rietmat kunnen oprollen, dan komen oogbouten en een koord goed van pas. Een dunne lat onderaan kan dienen als verzwaringslat.
Aan gereedschap is een rolmaat onmisbaar, net als een schaar of snoeischaar voor binddraad. Voor het op maat maken werkt een stanleymes soms, al is een klein zaagje bij dikkere matten prettiger. Ga je schroeven, dan heb je natuurlijk een accuboormachine nodig.
Zelf zonwering maken met rietmatten in vijf stappen
Met een eenvoudige aanpak kom je al een heel eind. Neem even de tijd voor het meten en het bepalen van de bevestiging, want daar gaat het meestal mis.
Begin met het opmeten van de plek. Meet niet alleen de breedte en hoogte, maar bedenk ook of je overlap wilt als je meerdere matten naast elkaar gebruikt. Een kleine overlap voorkomt kieren waar de zon alsnog doorheen prikt.
Maak daarna de rietmat op maat. Vaak kun je een mat inkorten door het binddraad los te maken en het riet netjes af te snijden. Werk rustig, want een rafelige rand gaat sneller kapot. Als je een stuk afneemt, bind de rand dan opnieuw vast met een stukje binddraad zodat alles stevig blijft.
Bepaal vervolgens je bevestigingspunten. Alleen de hoeken vastzetten lijkt logisch, maar bij de eerste windvlaag begint het te klapperen. Zet de mat liever op meerdere punten vast, vooral aan de bovenkant. Een afstand van ongeveer 30 tot 50 centimeter tussen de bevestigingen werkt in veel gevallen goed.
Monteer de mat daarna gelijkmatig. Op hout kun je schroeven met ringen gebruiken, op metaal werken tie wraps snel en stevig. Trek de mat strak genoeg zodat hij niet hangt, maar voorkom dat je zoveel spanning zet dat het binddraad breekt.
Sluit af met een korte test. Trek even aan de mat, kijk waar speling zit en voeg daar extra bevestiging toe. Dat kost je vijf minuten en scheelt later een hoop ergernis.
Handige varianten: vaste zijkant, oprolbaar scherm en schaduwplafond
Als de basis eenmaal hangt, kun je het uitbreiden op een manier die bij jouw tuin past. Een vaste rietmat als zijkant werkt vooral goed bij laagstaande avondzon. Je maakt eigenlijk een natuurlijke wand naast je zitplek. Bonus: het geeft ook meer privacy, zeker in een tuin waar je buren wat hoger zitten.
Een oprolbaar scherm is handig als je soms schaduw wilt en soms juist zon. Dat is goed te doen met een paar oogbouten aan een balk, een stevig koord en een lat onderaan als gewicht. Zorg dat het koord soepel loopt en dat je het kunt vastzetten, bijvoorbeeld aan een haakje aan de paal. Het hoeft allemaal niet ingewikkeld te zijn, als het maar stevig is.
Rietmatten als dak onder een pergola geven meteen dat typische zomergevoel. Leg de mat horizontaal over latten en zet hem op veel punten vast. Wil je echt merkbaar meer schaduw, dan helpt een tweede laag of een extra dichte mat. In de Betuwe zie je ook vaak pergola’s met druif of blauwe regen. Rietmatten zijn dan een mooie basis voor het voorjaar, wanneer het blad nog niet alles afschermt.
Hoeveel schaduw mag je verwachten van rietmatten?
Rietmatten geven meestal halfschaduw. Denk aan het licht onder een boom: het blijft helder, maar de felste stralen zijn weg. Voor veel mensen is dat precies goed, omdat het koeler aanvoelt zonder dat je in het donker zit.
Meer schaduw krijg je door een dichtere mat te kiezen, door matten te laten overlappen of door met twee lagen te werken. Ook een combinatie met klimplanten kan veel doen, zeker als je toch al groen in de tuin wilt. Het wordt dan niet alleen koeler, maar ook sfeervoller.
Onderhoud en levensduur: zo blijft riet langer netjes
Riet is een natuurproduct en dat zie je terug na een tijdje. Het verkleurt en verweert, wat bij de uitstraling past, maar je wilt natuurlijk dat het niet te snel loslaat. Hang de mat zo dat hij na een bui weer kan drogen en voorkom dat de onderkant constant tegen natte grond aanstaat. Ventilatie helpt ook. Een mat die strak tegen een muur hangt en nooit goed opdroogt, wordt sneller lelijk.
Controleer elk voorjaar even de bevestigingen. Tie wraps worden door zonlicht broos, dus vervang ze op tijd. Kijk ook naar het binddraad van de mat zelf. Als dat op een paar punten los begint te raken, kun je het vaak nog makkelijk bijbinden.
Hoe lang een rietmat meegaat, verschilt per plek en kwaliteit. Beschut en goed vastgezet houd je er meestal een paar seizoenen plezier van.
Veelgemaakte fouten bij rietmat zonwering
De meeste problemen ontstaan door haast. Te weinig bevestigingspunten is de klassieker, met klapperende matten als gevolg. Ook zie je soms dat mensen materialen gebruiken die niet tegen zon en regen kunnen, waarna alles halverwege de zomer loskomt.
Een andere misser is montage zonder ruimte voor drogen. Riet dat langdurig vochtig blijft, gaat sneller achteruit. En let op warmtebronnen: hang riet niet te dicht bij een terrasheater of barbecue.
Meet ook echt even goed voordat je koopt. Een mat die net te klein is geeft kieren, en een mat die je slordig moet inkorten ziet er al snel rommelig uit.
Een weekendklus die je tuin direct fijner maakt
Met rietmatten maak je in korte tijd een schaduwplek die natuurlijk oogt en prettig aanvoelt. Het is geen project waar je weken mee bezig bent, maar je merkt het effect wel meteen zodra de zon weer doorkomt. Zeker op warme dagen is het verschil tussen vol in de zon zitten en gefilterde schaduw gewoon groot.
Wie eenmaal ziet hoe makkelijk het werkt, bedenkt vaak vanzelf nog een tweede plek in de tuin waar het handig zou zijn. Dat is het leuke aan rietmatten: je kunt klein beginnen en later uitbreiden, zonder dat je meteen vastzit aan een ingewikkeld systeem.
Leave a Reply