Zelf wasmiddel maken

Je kent het vast. De wasmand zit vol, de kinderen hebben weer langs de dijk door de modder gerend en precies op dat moment blijkt je wasmiddel bijna op. Natuurlijk kun je snel even naar de winkel, maar het kan ook anders. Zelf wasmiddel maken is een simpele gewoonte die je geld kan schelen en die vooral fijn is omdat je precies weet wat je in huis haalt.

Hier lees je hoe je het aanpakt, welke ingrediënten je nodig hebt en wanneer het verstandig is om nét iets extra’s te doen. Gewoon praktisch en duidelijk.

Waarom zelf wasmiddel maken?

Veel mensen beginnen ermee omdat ze minder plastic willen gebruiken of omdat ze niet houden van sterke parfums. Dat zijn goede redenen, maar er speelt vaak nog iets mee: het is gewoon handig. Met een paar basisingrediënten kun je altijd een voorraadje maken, zonder dat je met grote flessen zit te slepen.

Dit zijn de voordelen die je in de praktijk het meest merkt:

Je bepaalt zelf wat erin gaat. Dat is prettig als je een gevoelige huid hebt of liever geen geurstoffen gebruikt.
Het kan goedkoper uitpakken per wasbeurt, zeker als je soda en zeep in grotere verpakkingen koopt.
Je gebruikt minder verpakkingen, omdat je oude flessen en jerrycans prima kunt hergebruiken.

Wel belangrijk om eerlijk te blijven: zelfgemaakt wasmiddel is geen wondermiddel. Voor de dagelijkse was is het vaak helemaal prima, maar bij hardnekkige vlekken of bij stralend wit wasgoed moet je soms wat slimmer wassen of aanvullen.

Welke ingrediënten heb je nodig?

De basis is klein. Met drie dingen kom je al een heel eind.

Zeep

Marseillezeep wordt veel gebruikt, maar elke pure zeep zonder overbodige toevoegingen kan werken. Let vooral op parfums en kleurstoffen als je daar gevoelig voor bent. Je kunt het kopen als blok (dan rasp je het zelf) of als vlokken.

Soda

Wassoda of kristalsoda helpt om vet en vuil los te maken. Het ondersteunt de reiniging, zeker bij was die wat meer te verduren heeft gehad.

Water

Voor vloeibaar wasmiddel los je alles op in heet water. Daardoor kun je het makkelijk doseren en blijft het simpel.

Wil je het nog iets aanpassen, dan kiezen sommige mensen voor een extra toevoeging:

Baking soda kan helpen bij een frissere was.
Azijn wordt vaak gebruikt in het wasverzachterbakje en niet in je wasmiddel zelf. Het kan handdoeken zachter maken en helpt bij geurtjes.
Etherische olie kan voor geur zorgen, maar daar zitten ook nadelen aan. Daarover lees je verderop meer.

Heb je een gevoelige huid, houd het dan vooral basic. Minder ingrediënten betekent meestal minder gedoe.

Recept voor vloeibaar wasmiddel

Vloeibaar wasmiddel is populair omdat het makkelijk in gebruik is en je het snel maakt. Het kan wel wat dikker worden, maar dat is normaal.

Ingrediënten

50 gram geraspte zeep of zeepvlokken
2 eetlepels wassoda
1 tot 1,5 liter heet water
Een pan
Een fles of jerrycan om te bewaren

Zo maak je het

Verwarm het water in een pan tot het goed heet is, net tegen de kook aan.
Doe de zeep erbij en roer totdat alles is opgelost.
Voeg dan de wassoda toe en roer nog een keer goed door.
Laat het mengsel afkoelen. Vaak dikt het daarna in en kan het een beetje gelachtig worden. Dat hoort erbij.
Giet het in een fles of jerrycan.

Voor gebruik even schudden of roeren, vooral als het wat dik is geworden.

Dosering

Reken op ongeveer 100 tot 150 ml per wasbeurt. Bij echt vieze was kun je iets meer nemen. Een andere optie is een klein schepje soda direct in de trommel, bijvoorbeeld bij modderige kinderkleding of sportkleding.

Recept voor zelfgemaakt waspoeder

Niet iedereen houdt van een fles met een dik mengsel. Dan is waspoeder makkelijker, zeker als je snel wilt doseren en geen zin hebt in schudden.

Ingrediënten

100 gram zeepvlokken of fijn geraspte zeep
200 gram wassoda
Optioneel 100 gram baking soda

Zo maak je het

Meng alles in een goed afsluitbare pot of emmer. Zorg dat het droog blijft, dan heb je er lang plezier van.

Dosering

Gebruik 1 tot 2 eetlepels per was. Bij hard water of erg vuile was mag het iets meer zijn.

Krijg je je was er echt schoon mee?

Voor normale wasbeurten gaat dit verrassend goed. Denk aan beddengoed, handdoeken, T shirts, spijkerbroeken en kleding die gewoon gedragen is.

Er zijn wel situaties waarin je wat extra’s moet doen.

Wat doe je bij hardnekkige vlekken?

Modder, gras, vet en etensvlekken vragen vaak om voorbehandelen. Dat klinkt als extra werk, maar het scheelt juist frustratie achteraf. Ossengalzeep is hiervoor een klassieker. Even insmeren, kort laten intrekken en daarna wassen.

Inweken kan ook. Een emmer warm water met een schep soda doet vaak al veel, vooral bij modder en zweetlucht.

Hoe houd je witte was echt wit?

Omdat zelfgemaakt wasmiddel geen optische witmakers bevat, kan witte was op termijn wat valer worden. Dat merk je vooral bij handdoeken, rompers en witte shirts.

Af en toe een schepje zuurstofbleekmiddel kan dan helpen. Dat is iets anders dan chloor en wordt vaak gezien als een milde manier om wit op te frissen. Gebruik het niet elke wasbeurt, maar eerder af en toe als oppepper.

Wat als handdoeken muf blijven ruiken?

Muffe handdoeken komen meestal niet door te weinig geurstof, maar door ophoping van vet en wasmiddelresten, te volle trommels of te lage wastemperaturen.

Was handdoeken regelmatig op 60 graden en laat ze goed drogen. Azijn in het wasverzachterbakje kan helpen om resten los te krijgen. Wasverzachter kun je bij handdoeken beter laten staan, dat maakt ze op termijn juist minder fris.

Waar moet je op letten bij je wasmachine?

Zelf wasmiddel maken is prima, maar je wilt geen laagje zeepresten in je machine.

Vloeibaar mengsel kan indikken, dus even schudden voor gebruik is verstandig. Overdoseren is ook een bekende valkuil. Meer wasmiddel betekent niet automatisch schoner, het geeft eerder extra resten.

Daarnaast helpt het om af en toe een hete was te draaien. Een lege trommel op 90 graden of een trommelreinigingsprogramma houdt je machine fris. Zeker als je meestal op 30 of 40 graden wast.

Woon je in een gebied met harder water, dan kan zeep sneller reageren met kalk. Dat zie je soms terug als residu. Je kunt dan wat minder zeep gebruiken en iets meer soda. Azijn in het wasverzachterbakje kan af en toe ook helpen, maar doe het rustig aan en niet elke wasbeurt.

Is zelf wasmiddel maken echt goedkoper?

In veel huishoudens wel. Een blok zeep en een zak soda gaan lang mee, en als je je flessen hergebruikt heb je weinig extra kosten. Hoeveel je precies bespaart hangt af van je wasgedrag, maar wie vaak wast merkt het meestal snel.

En het heeft ook iets fijns: je bent minder afhankelijk van last minute aankopen. Even een pan op het vuur, en je kunt weer vooruit.

Veelgestelde vragen over zelf wasmiddel maken

Kan ik etherische olie toevoegen?

Dat kan, maar doe het spaarzaam. Sommige oliën kunnen vlekken geven, zeker op lichte stoffen. Ook kan het irriteren bij een gevoelige huid. Als je het toch wilt, begin dan met een paar druppels en kijk hoe je was reageert.

Is dit geschikt voor babykleding?

Meestal wel, juist omdat je het simpel kunt houden. Kies een parfumvrije zeep en laat etherische olie weg. Heeft je kindje snel last van huidirritatie, dan kan een extra spoelbeurt helpen.

Kan het in een wasmachine met doseersysteem?

Dat verschilt per merk en systeem. Dikke, gelachtige vloeistof kan soms problemen geven. In dat geval is waspoeder vaak de makkelijkste keuze, of je maakt je vloeibare mengsel iets dunner.

Hoe lang blijft zelfgemaakt wasmiddel goed?

Vloeibaar wasmiddel blijft meestal weken tot een paar maanden goed, afhankelijk van hoe schoon je werkt en hoe je het bewaart. Ruikt het vreemd of zie je iets wat op schimmel lijkt, dan is weggooien de beste optie. Waspoeder blijft doorgaans veel langer goed, zolang het droog staat.