Je staat in de supermarkt voor het yoghurtschap en ziet door de aanbiedingen en smaakjes bijna de naturel niet meer. Dan neem je weer een beker mee die thuis toch net te dun, te zoet of gewoon een beetje vlak blijkt. Terwijl het thuis maken juist heel goed te doen is. Met een pan, melk en een paar lepels goede yoghurt als starter kom je al een heel eind. Het kost je weinig actieve tijd en je krijgt yoghurt die precies smaakt zoals jij hem graag eet.
In dit artikel lees je hoe je zelf yoghurt maakt, waar het soms misgaat en hoe je hem dik en romig krijgt. Ook vind je antwoorden op veelgestelde vragen, zodat je niet hoeft te gokken bij je eerste poging.
Waarom zelf yoghurt maken?
De grootste winst zit in de controle. Jij kiest de melk, jij bepaalt of je hem naturel houdt of later op smaak brengt en je kunt het zo vol maken als je zelf wilt. Veel yoghurt uit de winkel bevat toevoegingen die je thuis helemaal niet nodig hebt, zoals suiker, aroma’s of verdikkingsmiddelen.
Daarnaast scheelt het geld, zeker als yoghurt bij jou standaard op tafel staat. Eén liter melk levert grofweg een liter yoghurt op, en met een beetje slim plannen houd je telkens een paar lepels achter om de volgende ronde mee te starten. Minder verpakkingen is ook mooi meegenomen.
En misschien wel het leukste: het voelt gewoon goed wanneer iets simpels als melk verandert in yoghurt. Zonder gedoe, maar wel met een resultaat waar je trots op kunt zijn.
Wat heb je nodig om yoghurt te maken?
Een yoghurtmaker kan handig zijn, maar het is absoluut geen must. Met spullen die de meeste mensen al in de keuken hebben kom je er ook.
Je hebt nodig:
- 1 liter melk, bij voorkeur volle melk voor een romige yoghurt
- 2 tot 3 eetlepels naturel yoghurt met levende culturen als starter
- een pan
- een lepel of garde om rustig te roeren
- schone potten of een afsluitbare bak
- iets om de temperatuur tijdens het fermenteren warm te houden
Een keukenthermometer maakt het makkelijker en betrouwbaarder, maar zonder kan het ook als je een beetje oplet.
Welke yoghurt is geschikt als starter?
De starter is het hart van je yoghurt. Kies een naturel yoghurt waarop duidelijk staat dat er levende culturen in zitten, bijvoorbeeld “levende yoghurtculturen” of “yoghurtfermenten”. Een gewone huismerk naturel werkt vaak prima, zolang het maar een gekoeld product is.
Yoghurt die ongekoeld lang houdbaar is, is meestal minder geschikt als starter. Daar zitten de culturen vaak niet meer in de juiste vorm voor een goede fermentatie. Ook yoghurt met smaakjes is geen fijne basis om mee te beginnen.
Wil je het jezelf makkelijk maken, neem dan voor je eerste keer een simpele naturel yoghurt uit de koeling en herhaal daarna met je eigen yoghurt als starter.
Zelf yoghurt maken: stap voor stap
Reken op ongeveer tien minuten werk. De rest is wachten terwijl de yoghurt zijn werk doet.
Melk verhitten tot ongeveer 85 graden
Giet de melk in een pan en verwarm rustig tot ongeveer 85 graden. Dit is een belangrijke stap: door de melk te verhitten veranderen de eiwitten zo dat je yoghurt straks beter kan opstijven.
Laat de melk een paar minuten op die temperatuur blijven en roer af en toe zodat er niets aan de bodem blijft hangen.
Geen thermometer in huis? Let dan op de signalen: er komen kleine belletjes langs de rand, er hangt stoom boven de pan en het punt van koken is dichtbij, maar het kookt nog niet echt.
Afkoelen tot 43 tot 45 graden
Haal de pan van het vuur en laat de melk terugkoelen tot ongeveer 43 tot 45 graden. Dat is de temperatuur waarbij de culturen goed actief worden.
Zonder thermometer kun je een simpele test doen: met een schone vinger moet je de melk warm vinden, maar je moet hem wel even kunnen laten zitten zonder dat het vervelend wordt.
Starter toevoegen zonder te kloppen
Doe 2 tot 3 eetlepels starteryoghurt in een kommetje en roer daar een scheut van de warme melk doorheen tot het glad is. Giet dit mengsel terug in de pan en roer rustig door.
Hard kloppen is niet nodig. Rustig mengen is genoeg.
Warm wegzetten en laten fermenteren
Giet de melk in schone potten of een afsluitbare bak. Daarna moet de yoghurt 6 tot 12 uur op een warme plek staan, idealiter rond de 40 tot 45 graden.
Praktische manieren om dat thuis te doen:
- In de oven met alleen het lampje aan
- In een koelbox met een kruik
- In een pan of schaal, ingepakt in een dikke handdoek
- In een yoghurtmaker als je die hebt
Hoe langer je hem laat staan, hoe zuurder de yoghurt wordt. Veel mensen vinden 8 tot 10 uur een fijne middenweg.
Koelen zodat hij stevig wordt
Na het fermenteren zet je de yoghurt in de koelkast. In de uren daarna wordt hij dikker en krijgt hij zijn uiteindelijke structuur. Daarna kun je hem meteen eten.
Tip: bewaar een paar eetlepels van je verse yoghurt als starter voor de volgende keer. Dan wordt het al snel een gewoonte.
Hoe krijg je yoghurt dik en romig?
De ene houdt van frisse, wat dunnere yoghurt, de ander wil juist een lepel die blijft staan. Dit helpt.
Kies volle melk
Volle melk is de makkelijkste stap richting romigheid. Wie het extra vol wil, kan een klein scheutje slagroom aan de melk toevoegen voordat je gaat verhitten. Overdrijf niet, een beetje is al merkbaar.
Houd de melk net iets langer warm
Laat de melk bij het verhitten een paar minuten extra rond de 85 graden blijven. Dat helpt vaak bij het opstijven. Let wel op dat het niet gaat koken en roer regelmatig om aanbranden te voorkomen.
Laat uitlekken voor Griekse yoghurt
Voor Griekse yoghurt laat je de yoghurt uitlekken. Zet een zeef op een kom, leg er een schone doek in en schep de yoghurt erin. Laat dit in de koelkast een paar uur staan. Na een paar uur is hij dik, na een nacht bijna smeerbaar.
De vloeistof die eruit komt is wei. Dat ziet er misschien vreemd uit, maar het is normaal en bruikbaar. Je kunt het bijvoorbeeld in smoothies doen, door pannenkoekbeslag roeren of gebruiken in brooddeeg.
Veelvoorkomende problemen en wat je eraan kunt doen
Het lukt meestal in één keer, maar als je yoghurt tegenvalt, zit het vaak in temperatuur of hygiëne.
Waarom wordt mijn yoghurt niet dik?
Als de yoghurt vloeibaar blijft, was de temperatuur meestal niet goed. Te heet is funest omdat de culturen het dan niet overleven. Te koud betekent dat de fermentatie traag of helemaal niet op gang komt.
Wat helpt bij een volgende poging:
- gebruik een thermometer als je twijfelt
- zorg dat de yoghurt echt urenlang warm blijft
- neem een verse starter met levende culturen
- werk met schone potten en een schone lepel
Is een laagje vocht bovenop erg?
Nee, dat is wei. Je ziet het ook regelmatig bij yoghurt uit de winkel. Giet het eraf als je een dikkere yoghurt wilt, of roer het er gewoon doorheen.
Waarom is mijn yoghurt slijmerig of ruikt hij vreemd?
Een slijmerige structuur kan komen door ongewenste bacteriën of een starter die niet goed meer is. Ruikt de yoghurt echt anders dan je gewend bent, of smaakt hij vreemd, dan is weggooien de veiligste keuze.
Voor de volgende keer:
- spoel potten om met kokend water
- werk schoon en raak de binnenkant van potten zo min mogelijk aan
- gebruik een andere starter
Welke melk kun je gebruiken?
De basis is altijd hetzelfde, maar de uitkomst verschilt per melksoort.
Koemelk is het meest betrouwbaar en geeft met volle melk een mooie, stevige yoghurt. Geitenmelk is wat frisser en wordt vaak iets dunner, maar is heel lekker. Lactosevrije melk werkt meestal prima, al smaakt het eindresultaat soms iets zoeter.
Plantaardige melk kan ook, maar vraagt vaak een speciale starter en soms een verdikkingsmiddel. Verwacht bij soja, haver of amandel niet automatisch dezelfde structuur als bij koemelk.
Wie voor het eerst begint, heeft de meeste kans op succes met volle koemelk.
Yoghurt op smaak brengen zonder dat het misgaat
Breng je yoghurt liever op smaak nadat hij klaar is. Fruit of suiker vóór het fermenteren kan de werking van de culturen verstoren en geeft sneller een onvoorspelbaar resultaat.
Makkelijke combinaties:
- honing met walnoten
- appel met kaneel
- aardbeien, blauwe bessen of frambozen
- vanille
- een lepel jam als snelle oplossing
In de Betuwe is er natuurlijk genoeg fruit om mee te variëren. Een schepje stoofpeer, wat kersen in het seizoen of een handje blauwe bessen maakt een simpele kom yoghurt meteen bijzonder.
Hoe lang is zelfgemaakte yoghurt houdbaar?
In de koelkast blijft zelfgemaakte yoghurt meestal 7 tot 10 dagen goed. Gebruik schone potten met deksel en schep er steeds met een schone lepel uit. Twijfel je, ruik en proef dan even. Zure yoghurt hoort friszuur te ruiken, niet muf of vreemd.
Zelf yoghurt maken wordt snel een vaste gewoonte
Als je het eenmaal een keer gedaan hebt, merk je hoe weinig werk het eigenlijk is. Je krijgt yoghurt die beter bij je past, je bespaart op verpakkingen en je hebt altijd iets in huis voor ontbijt, een snelle lunch of een schaaltje met fruit. En als het een keer niet perfect is, weet je na twee rondes precies waar je moet bijsturen.
Leave a Reply